Ensiklopediya yozuvi
  • Huquq

Nurulloyev Oyatullo Muhammadsoleh oʻgʻli

  • Toshkent davlat yuridik universiteti talabasi
  • "Law Zone" onlayn taʼlim platformasi asoschisi
  • Yosh huquqshunos
  • Xalqaro tanlovlar gʻolibi

Kamera bilan skanerlang: shu profil ochiladi

Nurulloyev Oyatullo Muhammadsoleh oʻgʻli
OʻzYYE aʼzosi10.10.2026 dan
Tugʻilgan sana
02.02.2006
Tugʻilgan joyi
Qashqadaryo viloyati, Shahrisabz tumani
Hudud
Toshkent shahri

Eshikni ochib qoʻyish: Oyatullo Nurulloyev va «Law Zone»ning oʻttiz talabasi

Bir paytlar oʻzi kirishga tayyorlangan universitet eshigini boshqalar uchun ham ochib qoʻyishni oʻylagan yosh huquqshunos. Uning hikoyasida xalqaro munozara zallari ham, Shahrisabz maktablari ham, radio ham bor.

Abituriyentlik yili har kimning xotirasida oʻziga xos iz qoldiradi. Oʻquvchi kitoblar orasida oʻtirib, qaysi mavzu chiqishi mumkinligini taxmin qiladi, qaysi manba ishonchli ekanini surishtiradi, toʻgʻri yoʻlni koʻrsatadigan odam izlaydi. Imtihon oʻtib, talabalik boshlangach, koʻpchilik bu qiyinchilikni tezda unutadi. Birinchi kursda abituriyentlik yili allaqachon kechagi kunga aylanadi.

Oyatullo Nurulloyev esa uni unutmagan koʻrinadi. U Toshkent davlat yuridik universitetining Xalqaro huquq va qiyosiy huquqshunoslik fakultetida oʻqiydi, oʻzi ham shu universitet huzuridagi akademik litseyni tamomlagan. Ammo uning eng katta ishi oʻz diplomi bilan emas, boshqalarning qabul varaqalari bilan oʻlchanadi. U huquqshunoslikka kirmoqchi boʻlgan abituriyentlar uchun «Law Zone» onlayn taʼlim platformasiga asos solgan. Bir yilning oʻzida shu tayyorgarlik orqali 30 nafardan ortiq yosh oliy oʻquv yurtlariga qabul qilingan.

Bu ishning mantigʻi uning qisqa shiorida yotadi.

Haqiqat va adolat yoʻlida taʼlim ol, izlan va yuksal.

Ketma-ketlikka qarang: avval yoʻl, keyin taʼlim, keyin izlanish va shundan keyingina yuksalish. Bu shiorda yuksalish oxirgi soʻz. Odatda yoshlar shiorlari bu soʻz bilan boshlanadi. Oyatulloning jumlasida esa yuksalishdan oldin savol turadi: qaysi yoʻlda? Huquqshunos boʻlish niyatidagi odam uchun bu savol ayniqsa muhim, chunki bilim haqiqatga ham, undan qochishga ham xizmat qilishi mumkin.

Shahrisabzdan chiqqan savol

Oyatullo 2006-yil 2-fevralda Qashqadaryo viloyatining Shahrisabz tumanida tugʻilgan. Hozir Toshkentda yashaydi. Biroq uning tugʻilgan tumani bilan aloqasi uzilmagan. U oʻzi taʼlim olgan Shahrisabz tumanidagi maktablarda huquqiy targʻibotlar va intellektual musobaqalar tashkil etadi, oʻquvchilarga kasb tanlash yoʻllarini tushuntiradi.

Bu tafsilot kichik koʻrinadi, ammo unda muhim bir maʼno bor. Viloyatdan poytaxtga kelgan yosh koʻpincha yangi hayotga butunlay berilib ketadi. Oyatullo esa kelgan yoʻlini boshqalar uchun qaytadan ochmoqda. Tumandagi oʻquvchi uchun yuridik universitet talabasi bilan bevosita uchrashish kitobdagi maʼlumotdan koʻra koʻproq narsa beradi. U qanday savol berishni, nimaga tayyorlanishni va bu yoʻl haqiqatan ham unga mos kelish-kelmasligini aniqroq koʻradi.

Huquqiy savodxonlikning qiymati ham shu yerda oʻzini koʻrsatadi. Oʻz huquqini bilmagan odam uni himoya ham qila olmaydi. Maktabda oʻtkazilgan bitta suhbat hayotni oʻzgartirmasligi mumkin, lekin oʻquvchining ongiga bir fikrni solib qoʻyadi: qonun faqat katta binolardagi odamlar uchun yozilmagan.

Litseydan boshlangan qarash

Oyatulloning huquq sohasiga yoʻli Toshkent davlat yuridik universiteti huzuridagi akademik litseydan oʻtgan. Maʼlumotlarga koʻra, xalqaro munosabatlar va intellektual faoliyatga jiddiy kirishish oʻsha yillardan boshlangan. Hozirgi fakulteti ham shu qiziqishning davomi: Xalqaro huquq va qiyosiy huquqshunoslik.

«Qiyosiy» soʻzi bu nomda alohida eʼtiborga loyiq. Qiyosiy huquq turli mamlakatlarning huquq tizimlarini yonma-yon qoʻyib oʻrganadi. Bir xil muammoni bir davlat bir yoʻl bilan, boshqasi boshqa yoʻl bilan hal qilgan boʻlishi mumkin. Bunday oʻrganish talabaga oʻz tizimiga ham chetdan qarash imkonini beradi: biz nega aynan shunday qilamiz? Boshqacha ham boʻlishi mumkinmi? Yaxshi huquqshunos savol berishni oʻz tizimidan boshlaydi.

Uning xalqaro tajribasi shu oʻqish bilan uzviy bogʻlangan. U Yevropa Ittifoqi huquqiga bagʻishlangan Erasmus+ «Jean Monnet Chair in European Union Law» dasturi doirasidagi maxsus kurslarni tamomlab, diplom olgan. «Tashkent Law Spring» IV xalqaro yuridik forumida ham ishtirok etib, volontyor sifatida xizmat qilgan.

Pozitsion hujjat: diplomatiyaning jim mahorati

Toshkent davlat iqtisodiyot universitetida oʻtkazilgan BMT Model konferensiyasida Oyatullo «Best position paper» — eng yaxshi pozitsion hujjat yoʻnalishi boʻyicha 1-oʻrinni egallagan. Bu nominatsiya tashqaridan qaraganda unchalik yorqin koʻrinmaydi. Munozara zalidagi nutqlar va olqishlar ichida qogʻozga yozilgan hujjat koʻzga tashlanmay qolishi mumkin.

Lekin aynan shu hujjat koʻp narsani aniqlaydi. Pozitsion hujjat yozish uchun delegat oʻz davlatining nuqtayi nazarini tushunishi, muammoni oʻrganishi, oldingi qarorlarni koʻrib chiqishi va aniq takliflar berishi kerak. Bu matnda baland ohang bilan yashirinib boʻlmaydi. Mantiq bor yoki yoʻq, dalil bor yoki yoʻq. Bir huquqshunos uchun bu mahorat kelajakdagi har bir hujjatning asosi: daʼvo arizasi ham, shartnoma ham, xalqaro memorandum ham xuddi shu intizomni talab qiladi.

2025-yilda Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universitetida boʻlib oʻtgan «Diplomatic Poker» bellashuvida ham Oyatullo 1-oʻrinni qoʻlga kiritgan. Bellashuv nomining oʻzi diplomatiyaning boshqa tomonini eslatadi: bu yerda nimani bilishing bilan birga, nimani qachon aytishing ham muhim. «Zukko yurist» tanlovida esa u «Legal Vocabulary Master» eʼtirofiga sazovor boʻlgan. Atamani aniq bilish yurist uchun oddiy talab emas, chunki huquqda bir soʻzning maʼnosi butun ishni oʻzgartirishi mumkin.

«Law Zone»: bilimni ulashishning aniq shakli

Endi Oyatulloning eng muhim loyihasiga qaytamiz. «Law Zone» — onlayn taʼlim platformasi. Uning muallifligida 2024–2026-yillar davomida abituriyentlar uchun 10 dan ortiq test toʻplamlari, kitoblar va oʻquv qoʻllanmalari tayyorlangan. 2026-yilda platforma orqali tayyorgarlik koʻrgan 30 nafardan ortiq yosh turli oliy oʻquv yurtlariga, jumladan, Toshkent davlat yuridik universitetiga qabul qilingan.

Bu raqamning qanchalik muhimligini tushunish uchun uni bir odam nuqtayi nazaridan koʻrish kerak. Har bir qabul qilingan talaba ortida bir oila, bir yillik kutish va bir shaxsiy orzu bor. Tabiiyki, ularning natijasi faqat platformaga bogʻliq emas. Oʻquvchining oʻzi mehnat qiladi. Lekin toʻgʻri tayyorlangan manba oʻquvchiga vaqtni tejash va toʻgʻri yoʻnalish topish imkonini beradi.

Test tuzish ham oʻziga xos sanʼat. Yaxshi savol tuzish uchun mavzuni shu darajada bilish kerakki, oʻquvchi qayerda xato qilishi mumkinligini ham oldindan koʻrish mumkin boʻlsin. Noaniq savol ham oʻquvchiga zarar beradi, yengil savol ham. Oʻzi yaqinda shu imtihondan oʻtgan talabaning ustunligi shundaki, u abituriyent nimadan qiynalishini hali yaxshi eslaydi.

Platforma raqamli shaklda ekanining ham alohida qiymati bor. Bu maʼlumot toshkentlik oʻquvchi uchun ham, tumanlardagi oʻquvchi uchun ham bir xil ochiq boʻlishi mumkin. Taʼlim texnologiyalari Oyatulloning asosiy yoʻnalishlari qatorida koʻrsatilgani bejiz emas: yaxshi tayyorgarlik manzilga bogʻliq boʻlib qolmasligi kerak.

Radio, klinika va notiqlik akademiyasi

Oyatulloning tashkilotchilik tajribasi ham keng. U «TSUL FM RADIO» bosh koordinatori, «Oratory Academy» va «Legallity on screen» loyihalari koordinatori. «Huquq Maktabi», «Mentorlik loyihasi» va «Qalqon» jamoatchilik guruhida ham ishtirok etadi. «Yuridik klinika»da esa volontyor sifatida faoliyat yuritadi.

Bu nomlar orasida «Yuridik klinika» alohida oʻrin tutadi. Yuridik klinikalar dunyo boʻylab huquq taʼlimining muhim shakli hisoblanadi: unda talaba ustozlar nazoratida real odamlarning real muammolari bilan yuzma-yuz keladi. Auditoriyadagi kazus muammolar qogʻozda qoladi, klinikada esa muammo oʻz egasi bilan keladi. Kishi xavotirda boʻlishi, gapini tartibsiz aytishi, nimani bilishi kerakligini oʻzi ham tushunmasligi mumkin. Yosh huquqshunos birinchi marta qonun odamlarning hayotiga qanday tegishini shu yerda koʻradi. Shiordagi «adolat» soʻzi ham aynan shu xonada eng aniq maʼno oladi.

Radio va notiqlik akademiyasi esa boshqa koʻnikmani oʻstiradi: tushunarli gapirish. Eng yaxshi huquqiy dalil ham tushunarsiz aytilsa, kuchini yoʻqotadi. Yuristlar orasida murakkab gapirish odatga aylanib qolishi mumkin. Lekin oddiy odamga haqini tushuntirib bera olmagan mutaxassis oʻz vazifasining yarmini bajarmagan boʻladi. Radio — koʻrinmaydigan tinglovchiga faqat ovoz orqali murojaat qilish maktabi.

Mentorlikning qaytuvchi foydasi

Oyatullo «Mentorlik loyihasi»da ham qatnashadi. Uning butun faoliyatida mentorlik gʻoyasi takrorlanayotganini koʻrish qiyin emas: platforma, maktabdagi targʻibot, kitoblar. Bilim ulashish koʻpincha faqat oladigan tomon uchun foydali deb hisoblanadi. Amalda esa beradigan tomon ham ozmuncha yutmaydi.

Kimgadir tushuntirish uchun avval oʻzing aniq tushunishing kerak. Oʻquvchining kutilmagan savoli sening bilimingdagi boʻshliqni bir zumda ochib qoʻyadi. Test tuzuvchi talaba, ehtimol, oʻsha mavzuni hech bir darsda oʻrganmagan darajada chuqur oʻrganib chiqadi. Shu sababli «taʼlim ol» va «izlan» soʻzlari uning shiorida yonma-yon turgani tabiiy: bir kishiga oʻrgatish oʻzingning oʻrganishning eng kuchli shakllaridan biriga aylanadi.

Advokatlik tuzilmasi: uzoq reja

Oyatulloning kelajakdagi maqsadi aniq shaklda aytilgan: Oʻzbekistonda zamonaviy, professional va xalqaro standartlarga javob beradigan yirik advokatlik tuzilmasini tashkil etish, sohada kuchli mutaxassislar jamoasini shakllantirish, huquqiy xizmatlar sifatini oshirish va fuqarolarning haq-huquqlarini ishonchli himoya qilish.

Bu hali reja va uning oldida uzoq yoʻl turibdi. Advokatlik tuzilmasi faqat gʻoya bilan qurilmaydi. Unga yillar davomida orttiriladigan tajriba, ishonch va obroʻ kerak. Talaba hozircha faqat poydevor qoʻymoqda.

Ammo bu rejada Oyatulloning shu paytgacha qilgan ishlariga mos bir jihat bor. U yana yakka oʻzi haqida gapirmayapti. Uning rejasida «jamoa» soʻzi bor. «Law Zone» orqali u allaqachon boshqalarni tayyorlash tajribasiga ega. Kelajakdagi jamoa aʼzolari bugungi abituriyentlar orasidan chiqishi ham mumkin. Bu fantaziya emas, oddiy ehtimol: oʻttiz nafar talabaning har biri bir kun diplom olib, kasbga chiqadi.

Yosh huquqshunosning kamtar oʻlchovi

Talaba uchun oʻz yutuqlarini bezatish vasvasasi katta. Shu sababli unga bitta aniq oʻlchov kerak: mening ishim kimgadir haqiqatan foyda berdimi? Oyatullo uchun bunday oʻlchovlardan biri tayyor. Abituriyent qabul qilinmadimi yoki qabul qilindimi? Bu savolga chiroyli soʻz bilan javob berib boʻlmaydi.

Qonun tili va oddiy odam

Yuridik savodxonlik faqat qoidani bilish emas. U oddiy odamga qonun tilini tushunarli qilib yetkazish hamdir. Oyatullo radio, notiqlik va maktablardagi uchrashuvlar orqali aynan shu koʻnikmani mashq qilmoqda.

Ochiq qoldirilgan eshik

Oyatullo Nurulloyevning hikoyasini bir tasvir bilan yakunlash mumkin. Universitet eshigidan oʻtgan odamning oldida ikki yoʻl bor. Oʻtib ketish yoki orqasiga qarab, keyingi kelayotgan odamga eshikni ushlab turish. Birinchisida hech qanday ayb yoʻq. Ikkinchisi esa vaqt va kuch talab qiladi, va buni hech kim majburlamaydi.

Uning yutuqlari orasida birinchi oʻrinlar, xalqaro kurslar va tanlov eʼtiroflari bor. Lekin eng uzoq yashaydigan natija, ehtimol, oʻsha oʻttiz nafardan ortiq yoshning yoʻlida qoladi. Ular uni eslashlari ham, eslamasliklari ham mumkin. Ammo eshik ochiq turibdi. Haqiqat va adolat yoʻlida taʼlim olish mana shunday ham boʻladi.

Yetakchi Iqtibosi

Iqtibos posteri 16:9

Siz ham Ensiklopediyaga qoʻshiling va Yetakchilar qatoridan joy oling!

Oʻzbekistonning eng faol yetakchi yoshlari safidan joy oling, shaxsiy biografiyangiz va yutuqlaringizni jurnalimizda eʼlon qiling! Barcha jurnal sonlarini mutolaa qilish va ensiklopediyada oʻz sahifangizga ega boʻlish uchun hoziroq ariza topshirishingiz mumkin.