Ensiklopediya yozuvi
  • Turizm va Xizmat koʻrsatish

Gulsanam Baxtiyorova Baxrom qizi

  • Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti talabasi
  • Yosh oʻqituvchi
  • Universitet doirasidagi "Zakovat" klubi asoschisi
  • Volontyor va debatchi

Kamera bilan skanerlang: shu profil ochiladi

Gulsanam Baxtiyorova Baxrom qizi
OʻzYYE aʼzosi26.09.2026 dan
Tugʻilgan sana
11.07.2008
Tugʻilgan joyi
Samarqand viloyati, Payariq tumani
Hudud
Samarqand

Hamma usta bir paytlar yangi boshlovchi: Gulsanam Baxtiyorovaning birinchi qadamlari

Payariqda tugʻilgan, birinchi kursda oʻqiyotgan talaba bir yildan ortiq vaqtdan beri dars beradi, jamoasi bilan universitetda «Zakovat» klubini ochgan. Uning shiori esa kattalarga emas, endi boshlayotganlarga qaratilgan.

Biror ishga endi kirishgan odamning eng kuchli dushmani boshqalarning tayyor natijasidir. Yangi oʻrganuvchi usta qoʻlidagi ishga qaraydi va oʻzining noqulay urinishini solishtiradi. Sahnada ravon gapirayotgan notiqni koʻrgan talaba oʻzining titrayotgan ovozidan uyaladi. Tajribali oʻqituvchini koʻrgan yosh muallim oʻz darsiga shubha bilan qaraydi. Bu solishtirishning muammosi oddiy: biz boshqalarning oxirini oʻz boshimiz bilan oʻlchaymiz.

Gulsanam Baxtiyorovaning hayotiy shiori shu xatoni bitta jumlada toʻgʻrilaydi.

Har qanday sohaning ustasi ham bir vaqtlar yangi boshlovchi boʻlgan.

Bu gapda hech qanday baland soʻz yoʻq. Unda orzu, gʻalaba va choʻqqi haqida ham gap yoʻq. Faqat oddiy bir fakt bor. Shuning uchun u oʻziga xos taskin beradi. Ustaning bugungi mahoratiga shubha qilmaydi, ammo u qayerdan boshlaganini eslatadi. Agar u ham shu yerda turgan boʻlsa, unda mening bugungi noqulayligim ayb emas, balki yoʻlning bir bosqichidir.

Shiorning yana bir amaliy foydasi bor. U yangi boshlovchi boʻlishga ruxsat beradi. Koʻp odam yangi ishga qoʻl urmaydi, chunki yomon koʻrinishdan qoʻrqadi. Oʻttiz yoshdagi odam tilni yangidan oʻrganishdan uyaladi, yosh talaba birinchi marta minbarga chiqishdan qochadi. Bu jumla oʻsha uyatni kamaytiradi.

Payariqdan universitetga

Gulsanam 2008-yil 11-iyulda Samarqand viloyatining Payariq tumanida tugʻilgan. Yashash joyi Samarqand viloyati sifatida koʻrsatilgan. Hozir Toshkent davlat iqtisodiyot universitetining birinchi kurs talabasi. Asosiy yoʻnalishlari turizm, xizmat koʻrsatish, pedagogika va ijtimoiy faoliyatdir.

Samarqand va turizm birikmasi tushunarli. Bu shahar uchun turizm kitobdagi mavzu emas, kundalik hayotning bir qismi. Turist bu yerda koʻp, tarix ham koʻp, ammo mehmonni qanday kutib olish kerakligi hali ham mutaxassislar talab qiladigan masala. Viloyatda oʻsgan odam oʻz yurtining yutuq va kamchiliklarini ichkaridan biladi.

Pedagogika bilan turizm birga kelgani ham qiziq. Birida odamga bilim beriladi, boshqasida xizmat koʻrsatiladi, lekin ikkalasi ham odamni tinglashni, uning ehtiyojini sezishni talab qiladi. Yaxshi gid ham aslida oʻqituvchi: u mehmonga shaharni oʻqitadi. Yaxshi oʻqituvchi ham bir xil mezbon: u oʻquvchini yangi mavzuga olib kiradi va u yerda oʻzini begona his qilmasligi uchun harakat qiladi.

Oʻqituvchining birinchi yili

Gulsanamning tajribasi eng diqqatga loyiq tomoni shu: u 1 yildan ortiq vaqtdan beri yosh oʻqituvchi sifatida faoliyat yuritadi. Masofaviy va anʼanaviy taʼlim berish boʻyicha ham amaliy tajribaga ega.

Oʻqituvchining birinchi yili deyarli har joyda eng qiyin yil deb hisoblanadi. Dars rejasi qogʻozda bir xil, sinfda boshqacha. Oʻzing juda yaxshi tushungan mavzu oʻquvchi uchun tushunarsiz boʻlib qoladi. Qayerda toʻxtash, kimga qancha vaqt berish, intizomni qanday saqlash — bularning hammasi birinchi yilda xatolar orqali oʻrganiladi. Uning shiori yosh oʻqituvchi uchun aynan shu yerda kerak.

Oʻzi yosh boʻlgan oʻqituvchining qiyinchiligi ham, ustunligi ham bor. Qiyinchiligi — oʻquvchi uni jiddiy qabul qilishi uchun qoʻshimcha harakat kerak. Ustunligi — oʻzi yaqinda shu yoʻldan oʻtgan, oʻquvchi nimadan qiynalayotganini unutmagan. Tajribali ustoz uchun oson boʻlib qolgan narsa yangi oʻqituvchi xotirasida hali qiyin narsa sifatida saqlanadi. Shu sababli u koʻpincha tushuntirishning yangi yoʻlini topadi.

Ekrandagi va xonadagi sinf

Onlayn va oflayn darslarni birga olib borish yangi oʻqituvchini ikki xil muhitga oʻrgatadi. Bu ikkisi bir xil narsa emas. Xonada oʻqituvchi koʻzlarni koʻradi: kim zerikdi, kim tushunmadi, kim gapirmoqchi, darhol seziladi. Ekranda esa bu belgilar yoʻqoladi. Oʻquvchining kamerasi oʻchiq boʻlishi mumkin, va u dars davomida boshqa ish bilan band boʻlishi ham mumkin.

Onlayn darsda odam koʻproq savol berishni, topshiriqni qisqaroq boʻlaklarga boʻlishni, eʼtiborni ushlab turishning yangi yoʻllarini topishni oʻrganadi. Oflayn sinfda esa jonli muhit va jamoaviy kayfiyatni boshqarish muhim. Ikkalasini ham bilgan oʻqituvchi kelajakda kengroq imkoniyatga ega boʻladi.

Viloyatda yashab, poytaxtda oʻqiydigan yosh odam uchun masofaviy taʼlim qoʻshimcha maʼnoga ham ega. Yaxshi dars endi manzilga bogʻliq emas. Bu oʻqituvchiga ham, oʻquvchiga ham yangi yoʻl ochadi. Ammo internet, qurilma va sharoit hali hammada bir xil emasligini ham hisobga olish kerak.

Zakovat, debat va ping-pong

Gulsanam turli intellektual va sport tadbirlarida ishtirok etgan: «Zakovat» intellektual oʻyini, «Girls debate» — qizlar munozarasi, ping-pong musobaqalari va yirik volontyorlik harakatlari.

Bu tanlovlar bir-biriga oʻxshamaydi, lekin ularning bari tez munosabat talab qiladi. Stol tennisida toʻpga bir lahzada javob berish kerak. Munozarada raqib dalilini tinglab, bir daqiqada javob tuzish kerak. «Zakovat»da jamoa bilan birga, vaqt tugashidan oldin eng ishonchli javobni tanlash kerak. Bu mashqlar oʻqituvchi uchun ham foydali, chunki sinf ham kutilmagan savollar maydoni.

«Girls debate» alohida eʼtibor talab qiladi. Qizlar uchun oʻz fikrini ochiq himoya qilish maydoni muhim. Jamiyatda qizlarga koʻpincha muloyim boʻlish oʻrgatiladi, va bu yomon emas, ammo u fikrini aytishdan qoʻrqishga aylanmasligi kerak. Munozara muloyimlik bilan qatʼiylik birga yashashi mumkinligini koʻrsatadi.

Klub ochish: oʻzi yangi boshlovchi sifatida

Birinchi kurs talabasi uchun universitet katta va begona joy. Odatda birinchi yili talaba mavjud tartibga moslashadi. Gulsanam esa hamfikr jamoasi bilan birgalikda universitet doirasida yangi «Zakovat» klubiga asos solgan.

Klub ochish uchun avval klub boshqarishni bilish shart emas. Aynan shu narsa uning shiori bilan toʻliq mos keladi. U tayyor tashkilotchi boʻlgani uchun klub ochmagan, klub ochib, tashkilotchi boʻlishni oʻrganmoqda. Birinchi yigʻilishga kim keladi? Savollarni kim tayyorlaydi? Qiziqish qanday saqlanadi? Bu savollarga javob ish jarayonida topiladi.

Oʻsha klubning birinchi aʼzolari ham oʻz navbatida yangi boshlovchilar. Kimdir «Zakovat» oʻyinida birinchi marta qatnashib, xato javob berib uyaladi. Bunday payt unga shunday bir gap kerak boʻladi, va klub asoschisining shiori ayni shu gapni aytadi. Muhit ana shunday kichik munosabatlar bilan shakllanadi.

Networking va Speaking: reja

Gulsanamning kelajakdagi maqsadi turizm va xizmat koʻrsatish yoʻnalishida xalqaro darajadagi mutaxassis boʻlib shakllanish, talaba-yoshlar uchun muloqot va tajriba maydonini kengaytiruvchi yangi «Networking» hamda «Speaking» klublarini yoʻlga qoʻyish va jamiyat taraqqiyotiga taʼsir koʻrsata oladigan yetakchi boʻlishdir.

Bu rejalar hali bajarilmagan. Klublar haqidagi niyat esa eng yaqin va eng amaliy qism, chunki u bir marta klub ochgan odamdan chiqmoqda. Networking soʻzi oʻzbek tilida hali toʻliq oʻrnashmagan, u koʻpincha manfaat uchun tanishish sifatida noqulay tuyuladi. Aslida uning eng foydali shakli oddiy: odamlar bir-biriga yordam bera oladigan tarzda tanishadi. Viloyatdan kelgan talaba uchun bunday muhit ayniqsa kerak, chunki poytaxtda tayyor tanishlari kam boʻladi.

Speaking klubi esa turizm uchun ham toʻgʻridan toʻgʻri kerak. Xalqaro mehmon bilan gaplasha olmaydigan turizm mutaxassisi oʻz ishining yarmini bajara olmaydi.

Volontyorlikdan oʻrganiladigan narsa

Gulsanam ishtirok etgan tadbirlar orasida yirik volontyorlik harakatlari ham bor. Turizm va xizmat koʻrsatishga qiziqqan odam uchun bu shunchaki qoʻshimcha satr emas. Yirik tadbirda volontyor koʻpincha mehmon bilan birinchi uchrashadigan odam boʻladi. Yoʻl koʻrsatadi, savolga javob beradi, kutilmagan muammoni birinchi eshitadi.

Bu ishda chiroyli soʻz tez tugaydi. Charchagan odamga xushmuomala boʻlish, oʻzing ham javobini bilmagan savolga halol javob berish, boshqalar sezmagan kichik xatoni jimgina tuzatish kerak boʻladi. Xizmat koʻrsatish sohasining asosiy mashqi aslida shu. Uni darslikdan oʻqish mumkin, lekin faqat amalda oʻrganiladi.

Yangi boshlovchi uchun volontyorlik yana bir imkon beradi: xato qilish narxi nisbatan past, oʻrganish esa tez. Birinchi kuni nima qilishni bilmagan yosh odam bir necha soatdan keyin boshqa yangi kelganga yoʻl koʻrsatib turganini sezadi. Shiordagi fikrning eng kichik isboti shunday daqiqalarda koʻrinadi.

Yangi boshlovchining bu daftari, albatta, koʻp xato bilan toʻladi. Ammo aynan shu xatolar bir kun boshqa yangi boshlovchiga aytiladigan foydali gapga aylanadi.

Birinchi yilning yana bir saboqi bor: oʻzingni tushunmagan odamga qanday sabr qilish kerakligini aynan yangi boshlagan odam yaxshi biladi. U hali yaqinda oʻsha qiyinchilikni boshidan kechirgan. Tajribali usta uchun oddiy narsa unga yaqinda qiyin edi. Bu yangi boshlovchi oʻqituvchining kam tilga olinadigan kuchli tomoni.

Yangi boshlovchining kuchi

Yangi boshlovchi boʻlishning kamdan-kam aytiladigan afzalligi bor. U savol berishdan uyalmaydi. Unga hamma narsa yangi koʻrinadi. U narsalarni «doim shunday boʻlgan» deb qabul qilmaydi, chunki hali unga oʻrganib qolgani yoʻq. Koʻp sohadagi yaxshi oʻzgarishlar ham shunday savollardan boshlangan. Tajribali usta bunday savolni bermasligi mumkin.

Gulsanam Baxtiyorova bugun bir nechta sohada yangi boshlovchi: oʻqituvchilikda, tashkilotchilikda, turizmda. U ulardan qaysi birida usta boʻlishini hali bilmaymiz. Bir kun u shu sohada tajribali odamga aylansa, oldiga kelib titroq ovoz bilan birinchi darsini berayotgan yosh hamkasbiga yaxshi gap aytishi mumkin. Unga uzoq nutq kerak boʻlmaydi. Bitta jumla yetarli: har qanday sohaning ustasi ham bir vaqtlar yangi boshlovchi boʻlgan.

Yetakchi Iqtibosi

Iqtibos posteri 16:9

Siz ham Ensiklopediyaga qoʻshiling va Yetakchilar qatoridan joy oling!

Oʻzbekistonning eng faol yetakchi yoshlari safidan joy oling, shaxsiy biografiyangiz va yutuqlaringizni jurnalimizda eʼlon qiling! Barcha jurnal sonlarini mutolaa qilish va ensiklopediyada oʻz sahifangizga ega boʻlish uchun hoziroq ariza topshirishingiz mumkin.