Ensiklopediya yozuvi
  • Diplomatiya va Xalqaro munosabatlar

Narmatov Javohir Zafarovich

  • JIDU talabasi
  • Xalqaro munosabatlar fakulteti koordinatori
  • JIDU Yoshlar kengashi aʼzosi
  • Xalqaro loyihalar volontyori
  • Sport musobaqalari sovrindori

Kamera bilan skanerlang: shu profil ochiladi

Narmatov Javohir Zafarovich
OʻzYYE aʼzosi08.10.2026 dan
Tugʻilgan sana
18.09.2007
Tugʻilgan joyi
Xorazm viloyati, Urganch shahri
Hudud
Xorazm

Kulrang tuslar diplomati: Javohir Narmatov va murosa ilmi

Urganchda tugʻilgan, Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universitetida oʻqiyotgan yigit dunyoni oq va qoraga ajratishdan bosh tortadi. Uning fikricha, siyosatning asosiy ishi qarama-qarshiliklar orasidan oʻtadigan yoʻlni topishdir.

Yoshlik odatda keskin boʻladi. Bu yoshda dunyo osonroq ikkiga boʻlinadi: toʻgʻri va notoʻgʻri, doʻst va dushman, biz va ular. Keskinlik ayb emas, u koʻpincha samimiyatdan keladi. Lekin aynan shu sababli Javohir Narmatovning hayotiy shiori yoshi uchun kutilmagan darajada sovuqqon eshitiladi.

Diplomatiyada oq va qora yoʻq — faqat manfaatlar va murosaga olib boruvchi kulrang tuslar bor. Haqiqiy diplomatiya esa qarama-qarshiliklar orasidan ham muloqot va kelishuv yoʻlini topadi.

Bu fikrni ikki xil tushunish mumkin. Birinchisi xavfli: hech qanday prinsip yoʻq, hamma narsa kelishuvga bogʻliq. Ikkinchisi esa ancha chuqur: real dunyoda tomonlarning har birida oʻz haqiqati va oʻz manfaati bor, va ularni bir-birini yoʻq qilmasdan birga yashashga oʻrgatish kerak. Shiorning ikkinchi jumlasi aynan shu ikkinchi talqinni tasdiqlaydi. Javohir kulrang tusni axloqiy befarqlik sifatida emas, kelishuvga olib boradigan yoʻl sifatida tilga oladi.

Yana bir nozik jihat bor. U «murosa» soʻzini ishlatadi. Oʻzbek tilida bu soʻz baʼzan yon berish, kuchsizlik maʼnosida ham tushuniladi. Diplomatiyada esa murosa — eng qiyin qoʻlga kiritiladigan natija. Oʻz fikrini baland ovozda aytish oson. Raqib bilan bir stolga oʻtirib, ikki tomon ham qabul qiladigan jumlani topish qiyin.

Urganchdan xalqaro munosabatlarga

Javohir 2007-yil 18-sentabrda Xorazm viloyatining Urganch shahrida tugʻilgan. Bugun Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universitetida oʻqiydi va shu universitet Xalqaro munosabatlar fakulteti koordinatori hisoblanadi. Asosiy yoʻnalishlari diplomatiya, xalqaro munosabatlar, yoshlar siyosati, innovatsion texnologiyalar va sportdan iborat.

Xorazm tarixan karvon yoʻllari ustida turgan oʻlkalardan biri boʻlgan. Turli mamlakatlardan kelgan savdogarlar bu yerdan oʻtgan, turli tillar va manfaatlar uchrashgan. Bu faktning oʻzi hech kimni diplomat qilib qoʻymaydi, albatta. Ammo savdo yoʻli bilan xalqaro munosabatlar orasidagi aloqani xayolga keltiradi: odamlar tinchlikni koʻpincha bir-birini yaxshi koʻrgani uchun emas, bir-biriga kerak boʻlgani uchun saqlaydi. Javohirning shioridagi «manfaat» soʻzi bizni shu oddiy tarixiy haqiqatga qaytaradi.

Koordinator va «Ishonch yorligʻi»

Javohir 2026–2027-oʻquv yili uchun JIDU Yoshlar kengashi aʼzosi etib saylangan. Talaba-yoshlar huquqlarini taʼminlash boʻyicha «Ishonch yorligʻi» bilan taqdirlangan. Bu yutuqning eng muhim soʻzi «saylangan».

Lavozim tayinlash bilan ham berilishi mumkin. Saylov esa boshqacha narsani anglatadi: tengdoshlaringiz sizga oʻz ishlarini ishonib topshirgan. «Ishonch yorligʻi» nomi ham shu haqiqatni aytib turibdi. Bu yerda diplomatiya amaliy kichik shaklda boshlanadi. Talabalar manfaatini himoya qilgan odam ikki tomon oʻrtasida turadi: bir tomonda tengdoshlari, ikkinchi tomonda universitet rahbariyati. Har ikki tomonning oʻz ehtiyoji va oʻz cheklovlari bor.

Agar talaba vakili faqat talablarni baland ovozda takrorlasa, u hech narsaga erisha olmaydi. Agar faqat rahbariyat aytgan gapni yetkazsa, ishonchni yoʻqotadi. Uning vazifasi shu ikki chekka orasidagi yoʻlni izlash. Boshqacha aytganda, kulrang tuslar bilan ishlash.

Fakultet koordinatori sifatida esa u kundalik ishni bajaradi: tengdoshlarini birlashtiradi, axborotni yetkazadi, tadbirlarni uyushtiradi. Bunday ishlarda diplomatga kerak boʻladigan yana bir koʻnikma sinovdan oʻtadi: sabr bilan tinglash.

Tashkiliy qoʻmita xonasi

Javohirning tashkilotchilik tajribasi ancha boy. U «UWED WEEK – 2025» va «SDG WEEK» — Barqaror rivojlanish maqsadlari haftaligi loyihalarining tashkiliy qoʻmitasi aʼzosi boʻlgan. Toshkent xalqaro Jahon savdo tashkiloti modeli (TIMWTO – 2026), JIDU «Career Week 2026», «Ochiq eshiklar kuni» va «Talabalar kuni» tadbirlarida volontyor sifatida qatnashgan.

Bu roʻyxatda TIMWTO alohida diqqatni tortadi. Jahon savdo tashkiloti — xalqaro munosabatlarning eng texnik sohalaridan biri. Bu yerda bahs baland shiorlar atrofida emas, tariflar, kvotalar va qoidalar atrofida boradi. Modelda qatnashgan yosh odam diplomatiyaning kinofilmlardagi koʻrinishidan ancha farq qiluvchi tomonini koʻradi: u yerda koʻp vaqt hujjat ustida oʻtadi va har bir vergul muhim boʻlishi mumkin.

Oʻzbekistonning Jahon savdo tashkilotiga aʼzolik masalasi ham bu mavzuni yoshlar uchun yanada dolzarb qiladi. Shunday model tadbirida ishtirok etgan talaba mavzuni gazetadan emas, jarayon tilidan oʻrganadi.

«Career Week» va «Ochiq eshiklar kuni» kabi tadbirlar esa boshqa turdagi saboqni beradi. Ularda diplomatik nazariya emas, odamlar bilan oddiy muomala muhim. Yoʻl koʻrsatish, savolga javob berish, kutilmagan muammoni tez hal qilish kerak. Volontyorlik katta gʻoyalar haqida gapirishga oʻrgangan talabani yerga tushiradi va bu har qanday diplomat uchun foydali.

Barqaror rivojlanish tili

Javohir «SDG WEEK» tashkilotchiligidan tashqari BMT doirasidagi «SDG Zakovat Quiz» intellektual oʻyinida ham qatnashgan. Barqaror rivojlanish maqsadlari mavzusining uning faoliyatida qayta-qayta uchrashi bejiz boʻlmasa kerak.

Bu maqsadlar BMTga aʼzo davlatlar tomonidan qabul qilingan va qashshoqlik, taʼlim, sogʻliq, iqlim kabi masalalarni qamrab oladi. Ularning oʻzi Javohir shiorining katta namunasi deyish mumkin. Turli manfaatga, turli boylikka, turli siyosatga ega davlatlar bir hujjat ustida kelishgan. Bu hujjat mukammal emas, uning bajarilishi ham har joyda bir xil emas. Ammo mavjud boʻlishining oʻzi kulrang tuslar orasidan topilgan yoʻlning natijasidir.

GenAI va diplomat

Javohir «School 21» va «AI LAB» hamkorligida tashkil etilgan «Sunʼiy intellekt praktikumi»da qatnashib, Product Dev hamda GenAI sohasida malaka oshirgan. Diplomatiyaga qiziqqan yigit uchun bu kutilmagan qadamdek koʻrinishi mumkin.

Ammo texnologiya xalqaro munosabatlar mavzusining ichiga allaqachon kirib boʻlgan. Sunʼiy intellektni tartibga solish, maʼlumotlar kimga tegishli ekani, raqamli savdo qoidalari — bular endi xalqaro kun tartibining qismi. Bu mavzularda gapirish uchun texnologiya qanday ishlashini, hech boʻlmaganda, amaliy darajada bilish kerak. Oʻz qoʻli bilan mahsulot yaratishga urinib koʻrgan odam bu haqda yuzaki gapirmaydi.

Amaliy foydasi ham bor. Koʻp hujjat bilan ishlaydigan soha uchun bunday vositalar katta yordamchi boʻladi. Lekin ular ham, odam ham xato qiladi, va xatoni topish uchun mavzuni bilish kerak. Diplomatiyada esa bitta notoʻgʻri tarjima qilingan soʻzning narxi yuqori boʻlishi mumkin.

Vintovka va voleybol

Javohirning sport yutuqlari ham bu rasmga oʻziga xos bir rang qoʻshadi. Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi tomonidan oʻtkazilgan musobaqada pnevmatik vintovkadan oʻq otish boʻyicha 2025-yilda II darajali diplom sohibi boʻlgan. D.I. Mendeleyev nomidagi Rossiya kimyo-texnologiya universitetining Toshkent filialida oʻtkazilgan voleybol musobaqasida esa JIDU jamoasi — «UWED team» tarkibida 3-oʻrinni egallab, faxriy gramota bilan taqdirlangan.

Oʻq otish va voleybol — ikki qarama-qarshi tajriba. Birida odam oʻzi bilan yolgʻiz qoladi. Nafasini boshqaradi, diqqatini bir nuqtaga jamlaydi. Ikkinchisida esa bir kishi hech narsani hal qila olmaydi: uzatma, koʻtarish, zarba bir necha kishining bir lahzadagi kelishuvidir.

Diplomatga ikkalasi ham kerak. Muzokara stolida sokinlikni saqlay olish va shu bilan birga jamoa bilan bir nafasda ishlash. Voleybolda hamma bilan bir xil oʻyin kerak boʻlganidek, delegatsiya ichida ham bir fikrda boʻlmagan odam sherigini qiyin ahvolga solib qoʻyadi.

Bir platforma orzusi

Javohirning kelajak rejasi oʻzigagina tegishli emas. U diplomatiyaga qiziqqan barcha yoshlarni yagona, yirik platformada birlashtirishni, ularning bu sohada yetuk ekspert boʻlib rivojlanishiga amaliy yordam berishni va Oʻzbekistonning xalqaro maydondagi manfaatlarini himoya qila oladigan yetakchi boʻlishni maqsad qilgan.

Bu reja hozircha qogʻozda, uni bajarilgan ish deb boʻlmaydi. Lekin u Javohirning hozirgi tajribasidan tabiiy ravishda kelib chiqadi. Tashkiliy qoʻmitalar, modellar va volontyorlik shuni koʻrsatadiki, bu sohaga qiziquvchi yoshlar bor, ammo ular turli joylarda tarqoq. Ularni birlashtirish gʻoyasi amaliy ehtiyojdan tugʻilgan koʻrinadi.

«Manfaatlarni himoya qilish» iborasi ham uning shiori bilan mos keladi. Javohir mamlakat manfaatidan voz kechishni nazarda tutmayapti. Diplomatiyada murosa oʻz manfaatini yaxshi bilgan tomon bilangina mumkin. Oʻzi nima istashini bilmagan delegat hech qanday kelishuvga erisha olmaydi.

Koordinatorlikdagi kichik diplomatiya

Talabalar hayotidagi kichik kelishmovchiliklar ham koʻpincha diplomatiyaning qonuniyatlari bilan ishlaydi. Tadbirga joy yetishmaydi, ikki guruh bir vaqtni soʻraydi, kimdir oʻz ishi eʼtiborsiz qolganidan xafa boʻladi. Bunday holatda haq-nohaqni qidirish bilan masala koʻpincha yechilmaydi. Hammani qanoatlantirmasa ham, hamma qabul qiladigan yechim kerak boʻladi.

Yaxshi vositachi avval har bir tomon aslida nima istashini aniqlaydi. Koʻp bahslarda odamlar talab qilgan narsa bilan ularga haqiqatan kerak boʻlgan narsa bir xil boʻlmaydi. Muzokara nazariyasida bu farq alohida oʻrganiladi: tomonlar oʻz pozitsiyasi haqida bahslashadi, yechim esa ularning manfaatlarida yotadi. Javohirning shioridagi «manfaat» soʻzi shu yerda amaliy koʻrinish oladi.

Bunday mashq xalqaro sahnada ishlatilishi kafolatlanmagan, albatta. Davlatlar orasidagi muammo talabalar kengashidagi bahsga oʻxshamaydi. Lekin bir narsani oʻrgatadi: gapni qanday boshlash, qachon toʻxtash va qanday qilib raqibning yuzini yoʻqotmaslik.

Yoshlar va tashqi siyosat

Diplomatiya uzoq vaqt kam odamlarning ishi deb qaralgan. Hozir esa xalqaro masalalar kundalik hayotga ancha yaqin. Mehnat migratsiyasi, savdo, onlayn platformalar, taʼlim dasturlari odamni boshqa davlatlar qarorlari bilan toʻgʻridan toʻgʻri bogʻlaydi. Shu sababli yoshlarning bu sohani tushunishi faqat kelajak diplomatlar uchun kerak emas.

Javohir bir platforma orzu qilganda aynan shu ehtiyojni nazarda tutishi mumkin. Soha yopiq koʻringan joyda unga kirish yoʻlini koʻrsatuvchi odam kerak boʻladi. Oʻzi bu yoʻlni yaqinda boshlagan talaba yangi kelayotganlarga nima qiyin ekanini yaxshiroq biladi.

Oq va qora orasida

Javohir Narmatov oʻz yoʻlining boshida turibdi. Uning kelajakda diplomat boʻlish-boʻlmasligini, qaysi mavzu bilan shugʻullanishini, shiorining qaysi qismi unda qolishini vaqt koʻrsatadi. Ehtimol, yillar oʻtib u oq va qora ham borligini, baʼzi masalalarda murosa boʻlmasligini qoʻshimcha qilar. Tajribali odamlar koʻpincha shunday xulosaga keladi.

Lekin hozircha uning shiori yoshlar uchun foydali bir savol qoldiradi: sen bahsda gʻalaba qozonishni xohlaysanmi yoki muammoni hal qilishni? Birinchisi tez va yoqimli. Ikkinchisi sekin va koʻpincha hech kim sezmaydi. Xalqaro munosabatlar auditoriyasidagi talaba, talabalar kengashi aʼzosi, voleybol jamoasi oʻyinchisi va tashkiliy qoʻmita aʼzosi sifatida Javohir hozir ikkinchisini oʻrganish yoʻlida.

Yetakchi Iqtibosi

Iqtibos posteri 16:9

Siz ham Ensiklopediyaga qoʻshiling va Yetakchilar qatoridan joy oling!

Oʻzbekistonning eng faol yetakchi yoshlari safidan joy oling, shaxsiy biografiyangiz va yutuqlaringizni jurnalimizda eʼlon qiling! Barcha jurnal sonlarini mutolaa qilish va ensiklopediyada oʻz sahifangizga ega boʻlish uchun hoziroq ariza topshirishingiz mumkin.