Ensiklopediya yozuvi
  • Sanʼat va Madaniyat

Ibragimova Bibirobiya Roʻzmat qizi

  • OʻzDJTU talabasi
  • Yoshlar ittifoqi Madaniyat va sanʼat yoʻnalishi koordinatori
  • Talabalar teatri faoli
  • Havaskor dublyajchi

Kamera bilan skanerlang: shu profil ochiladi

Ibragimova Bibirobiya Roʻzmat qizi
OʻzYYE aʼzosi10.10.2026 dan
Tugʻilgan sana
15.07.2004
Tugʻilgan joyi
Xorazm viloyati, Urganch shahri
Hudud
Toshkent shahri

Ovoz topgan rassom: Bibirobiya Ibragimova va tashlab ketilmagan qiziqishlar

Tasviriy sanʼat maktabida besh yil, til universitetida toʻrt bosqich, Shekspir sahnasida Julyetta, mikrofon oldida dublyaj. Urganchlik talabaning hikoyasi bitta kasb haqida emas — bitta qiziqishni boshqa qiziqish uchun qurbon qilmaslik haqidadir.

Yoshlarga koʻpincha aytiladi: bitta narsani tanla. Bu maslahatning mantigʻi bor. Vaqt cheklangan, kuch ham cheksiz emas. Ammo baʼzi odamlarning yoʻli bu qoidaga boʻysunmaydi. Ular bir qiziqishdan ikkinchisiga oʻtganda oldingisini ortda qoldirmaydi, aksincha, uni oʻzi bilan olib ketadi. Rassomning koʻzi aktyorga, aktyorning ovozi dublyajchiga, til bilimi esa ularning hammasiga xizmat qiladi.

Bibirobiya Ibragimova shunday odamlardan biri. U 2004-yil 15-iyulda Xorazm viloyatining Urganch shahrida tugʻilgan. Hozir Oʻzbekiston davlat jahon tillari universitetining toʻrtinchi bosqichida oʻqiydi. Uning shiori ham yoshlarga berilgan odatiy maslahatga qarama-qarshi yangraydi.

Hech qachon oʻz iqtidoringiz va qiziqishlaringizdan voz kechmang, chunki ular sizga kelajagingiz uchun imkoniyatlar eshigini ochadi!

Bu yerda eʼtibor qaratish kerak boʻlgan soʻz — «voz kechmang». Bibirobiya iqtidoringizni kashf eting yoki rivojlantiring demayapti. U boshqa bir narsani — saqlab qolishni soʻrayapti. Qiziqishning eng katta dushmani muvaffaqiyatsizlik emas, «endi bunga vaqtim yoʻq» degan oddiy jumladir. Shu jumla bilan odam oʻz rasmini, oʻz sheʼrini, oʻz sahnasini asta-sekin ortda qoldiradi. Bibirobiyaning hikoyasi shu jumlaga qarshi dalil sifatida oʻqilishi mumkin.

Besh yillik chizgi

Uning ijodga yoʻli badiiy sanʼat maktabining «Tasviriy sanʼat» yoʻnalishidan boshlangan. U yerda besh yil tahsil olgan. Besh yil — yosh oʻquvchi uchun uzoq muddat va bu maktabda oʻrganiladigan narsa faqat chizish emas.

Tasviriy sanʼat odamga koʻrishni oʻrgatadi. Oddiy odam yuzga qarab, uni taniydi. Rassom esa yuzga qarab, yorugʻlik qayerga tushganini, soya qayerda boshlanganini, qoshning qiyaligi qanday kayfiyat berayotganini koʻradi. Bu koʻnikma sahna uchun bebahodir. Aktyorlikda qahramonning tashqi koʻrinishi, turishi va harakati — chiziq va shakl tilida aytilgan hikoya. Rangni sezgan odam kostyumni ham, sahna manzarasini ham boshqacha his qiladi.

Shuning uchun bu besh yil Bibirobiyaning keyingi hayotida yoʻqolib ketgan emas. U tilshunoslikni tanlagan boʻlsa-da, oʻsha maktabda orttirilgan qarash uni tark etmagan koʻrinadi. Hozir ham uning asosiy yoʻnalishlari orasida sanʼat va madaniyat birinchi oʻrinda sanaladi.

Sottidan Gulhadichagacha

Bibirobiya professional aktrisa emas. Buni uning tarjimayi holi ham aniq aytadi. Ammo talabalar teatr sahnasidagi yoʻli diqqatga loyiq. U birinchi kursdayoq Rektor kubogi doirasida sahnalashtirilgan «Kelinlar qoʻzgʻoloni» asarida Sotti obrazini gavdalantirgan.

Uchinchi kursda fakultetlararo teatr bosqichida «Usmon Nosir» spektaklida ona rolini ijro etgan va jamoasi bilan 3-oʻrinni olgan. Shu yili taniqli shoir Erkin Bozorov tashrif buyurgan «Tanho qayiq» asarida cholning qizi — Gulhadicha rolini oʻynagan.

Bu rollar roʻyxatiga qarasangiz, bir narsa koʻzga tashlanadi: u turli yoshdagi va turli xarakterdagi ayollarni oʻynagan. Yosh talaba qiz uchun ona rolini oʻynash oson ish emas. U hali boshdan kechirmagan tajribani sahnada ishonarli koʻrsatishi kerak. Tomoshabin aldanmasligi lozim, aktyor esa kattalik nima ekanini tasavvur qilib, kuzatib, oʻrganib yetkazishi shart. Aynan shu sababli ona roli yosh aktrisa uchun jiddiy sinovdir.

Keyinroq «Yoshlar giyohvandlikka qarshimiz» shiori ostidagi tanlovda u yana ona obrazini yaratgan. Toshkent shahar hududiy bosqichida 10 ta oliy taʼlim muassasasi orasida jamoasi bilan 2-oʻrinni qoʻlga kiritgan va respublika bosqichida ham universiteti nomidan qatnashgan. Bu holatda ona obrazi yanada ogʻir yuk tashiydi: giyohvandlik mavzusidagi sahna koʻrinishi oddiy tomosha emas, u tomoshabinni oʻylantirishi kerak boʻlgan ijtimoiy xabardir.

«Globus»: til fakultetidagi Shekspir

Bibirobiyaning yoʻlidagi eng qiziq nuqtalardan biri uning fakultetidagi «Globus» talabalar teatri. Nomi Yevropadagi mashhur teatrdan ilhomlangan va u yerda jahon dramaturgiyasi sahnalashtiriladi. Bibirobiya shu sahnada Uilyam Shekspirning «Romeo va Julyetta» asarida Julyetta rolini, «Qiyiq qizning quyulishi» asarida esa Katerina rolini oʻynagan.

Bu ikki rol bir-biriga deyarli qarama-qarshi. Julyetta — sevgi va qurbonlik timsoli, soʻzlari ohangdor, taqdiri fojiaviy. Katerina esa oʻjar, keskin, gapi tilga oʻtkir ayol, uning hikoyasi komediya tilida aytiladi. Bir aktrisaning ikki rolni ham oʻynashi diapazon kengligini sinovdan oʻtkazadi.

Shekspirni til universitetida sahnalashtirishning alohida maʼnosi bor. Xorijiy tilni oʻrganish koʻpincha grammatika va lugʻat bilan bogʻlanadi. Teatr esa tilni jonlantiradi. Shekspirning matnini sahnaga olib chiqish uchun uni tushunish kifoya emas, uni his qilish, ichki ohangini topish kerak. Boshqa madaniyatni oʻrganishning eng chuqur yoʻllaridan biri — vaqtincha oʻsha madaniyatning qahramoni boʻlib koʻrish.

Bibirobiyaning ingliz tilidan IELTS (6.0) xalqaro sertifikati, ingliz va oʻzbek tillari boʻyicha Milliy sertifikatlari bor. Ammo «Globus» sahnasidagi tajriba bu sertifikatlarga yana bir narsa qoʻshadi: til qogʻozdagi ball boʻlmay, tirik ovozga aylanadi.

Mikrofon oldidagi yangi sahna

Bibirobiya ikki yildan beri dublyaj sohasi bilan shugʻullanadi. U ijtimoiy tarmoqlarda oʻz blogiga ega havaskor dublyajchi va «Mutolaa» loyihasida tahsil olmoqda.

Dublyaj sahnadan farqli sanʼat. Sahnada aktyorning qoʻlida hamma narsa bor: tana, yuz, harakat, sahnadagi masofa. Mikrofon oldida esa faqat ovoz qoladi. Xursandlik, gʻazab, sharmandalik, sogʻinch — bularning barchasi ohang orqali yetkazilishi kerak. Yana bir qiyinchilik bor: ovoz ekrandagi lab harakatiga va allaqachon olingan sahna maromiga moslashishi shart. Dublyajchi oʻz talqinini boshqa birovning sekundlar bilan oʻlchangan ijrosiga sigʻdiradi.

Uning oldingi tajribalari shu yerda birlashadi. Til universiteti unga xorijiy matn nima deyayotganini tushunish imkonini beradi. Teatr rolga kirishni oʻrgatgan. Tasviriy sanʼatdan kelgan koʻz esa ekrandagi kadrni oʻqishga yordam berishi mumkin. Shu sababli dublyaj uning uchun yangi soha emas, oldingi qiziqishlari uchrashgan joy kabi koʻrinadi. Shiorda aytilgan «imkoniyatlar eshigi» aynan shu tarzda ochilishi mumkin: odam oldindan rejalashtirmagan joyda.

Ilm: boshqa bir sinov

Sahna va mikrofon haqida gapirganda uning ilmiy tomoni soyada qolib ketmasligi kerak. Tarjimayi holida 2-kursdan boshlab 7 taga yaqin ilmiy maqola muallifi ekani, ular Impact Factor (12) darajasi koʻrsatilgan nashrlarda chiqqani qayd etilgan.

Sanʼat va ilm har xil qoidaga boʻysunadi. Sahnada his-tuygʻu ishonarli boʻlishi kerak. Maqolada esa fikr dalillanishi kerak. Birida «menga shunday tuyuladi» degan soʻz ijodga yoʻl ochadi, ikkinchisida u yetarli emas. Bir odamning ikkala tilda ham gapirishni oʻrganishi uning fikrlash uslubini boyitadi.

Universitetda u yana bir vazifani bajaradi: Yoshlar ittifoqining Madaniyat va sanʼat yoʻnalishi koordinatori. Bu vazifa rollarni oʻynagan kishini sahnaning orqa tomoniga olib oʻtadi. Endi savol «men qanday oʻynayman?» emas, «boshqalar qanday oʻynashi uchun nima qilish kerak?» boʻladi.

Gʻalabalar va bir haftalik safar

Bibirobiya «Quvnoqlar va Zukkolar» (QVZ) Rektor kubogida fakultet terma jamoasi tarkibida 1-oʻrinni qoʻlga kiritgan. Shuningdek, yil soʻngida universitet rektori Ilhomjon Toʻxtasinov bilan birgalikda iqtidorli talabalar safida Qoraqalpogʻiston Respublikasiga uyushtirilgan bir haftalik ijodiy safarda qatnashgan.

QVZ uning sahnadagi yana bir yuzini koʻrsatadi: Julyettaning fojiasidan tez hazilgacha boʻlgan masofa katta. Hazil-mutoyiba sahnasida hech qanday tayyor matn bu tezlikni bermaydi, u jamoa bilan nafasdoshlik va daqiqa ichida qaror qilish orqali shakllanadi.

Ijodiy safar esa boshqa turdagi saboq. Sanʼat bilan shugʻullangan odamga yangi joy, yangi odamlar va yangi hikoyalar kerak boʻladi. Bir hafta uzoq muddat emas, ammo tengdoshlar bilan birga oʻtkazilgan bunday safarlar universitet hayotining xotirada eng uzoq saqlanadigan qismlaridan biriga aylanadi.

Tillar universitetidagi sahna nega kerak?

Jahon tillari universitetida teatr boʻlishi birinchi qarashda qoʻshimcha mashgʻulotdek koʻrinadi. Aslida u til oʻrgatishning eng qadimiy usullaridan biriga juda yaqin. Odam rolni oʻynaganda matnni shunchaki yodlamaydi. U har bir jumlaning nima uchun aytilayotganini, kimga qaratilganini va qanday ohangda yangrashi kerakligini izlaydi. Lugʻatdagi soʻz aynan shu paytda hayotiy maʼno oladi.

Oʻzbek tilida yozilgan «Kelinlar qoʻzgʻoloni» bilan Shekspir matnlarini bir xil sahnada koʻrish ham eʼtiborga loyiq. Biri milliy dramaturgiyaning, ikkinchisi jahon dramaturgiyasining namunasi. Bibirobiya ikkala olamda ham oʻynagan, demak, u oʻz madaniyati va begona madaniyat orasida har gal yangi talqin qidirishga majbur boʻlgan.

Til oʻrganuvchi uchun bu ikki yoʻnalish tengligi muhim. Xorijiy tilni oʻrganib, oʻz tilini chetga surib qoʻygan yoshlar ham uchraydi. Uning tajribasi boshqa yoʻlni koʻrsatadi: ingliz tili va oʻzbek tili boʻyicha Milliy sertifikatlari kabi sahnadagi rollari ham ikki tilning yonma-yon yashashi mumkinligini tasdiqlaydi.

Havaskorlikning qadri

Bibirobiya oʻzini professional aktrisa ham, professional dublyajchi ham deb atamaydi. Maʼlumotlarda u havaskor dublyajchi sifatida koʻrsatilgan, va shu soʻzni halol qoldirish kerak. Havaskor soʻzi oʻzbek tilida koʻpincha mahorati pastroq odamni bildiradi, ammo uning asl maʼnosida boshqa bir narsa bor: bu ishni havas bilan, yaxshi koʻrib qilgan odam.

Koʻp kasblarning boshlanishida havaskorlik turadi. Bugun sohada nom qozongan odamlar ham bir paytlar birinchi yozuvini oʻz uyida, oddiy vositalar bilan tayyorlagan boʻlishi mumkin. Muhimi — odam oʻz darajasini aniq biladimi va oʻrganishni davom ettiryaptimi. «Mutolaa» loyihasida tahsil olayotgani uning aynan oʻrganish bosqichida ekanini koʻrsatadi.

Ijtimoiy tarmoqlardagi blog ham shu jarayonning bir qismi. U yerda natija darhol tinglovchiga yetadi, va tinglovchi fikri hakam vazifasini oʻtaydi. Havaskor uchun bu ham maktab, ham sinov.

Toʻrtinchi bosqichdan keyin

Toʻrtinchi bosqich — tanlov yili. Oʻqish tugaydi, talabani himoya qilib kelgan universitet doirasi qoladi. Aynan shu paytda koʻp odam oʻz qiziqishlaridan voz kechadi: endi jiddiy ishlash kerak, teatrning vaqti oʻtdi, deydi. Bibirobiyaning shiori aynan shu burilishda sinovdan oʻtadi.

Uning kelajak haqidagi maqsadi akademik bilim va sanʼatni birlashtirib, oʻz ijodkorligi va koordinatorlik tajribasi orqali jamiyatga yorugʻlik ulasha oladigan yetakchi boʻlishdir. Bu keng va hali aniq shaklga kirmagan maqsad. Uning qanday koʻrinish olishini oldinda keladigan yillar aniqlaydi. Tilshunoslik, sahna, dublyaj va ilmiy ish oʻrtasida qaysi biri asosiy kasbga aylanishini hozir hech kim aytolmaydi, jumladan, balki uning oʻzi ham.

Lekin bir narsa aniq: besh yillik rassomlik maktabi tashlab ketilmagani kabi, keyingilari ham tashlab ketilmaydigan koʻrinadi. Bibirobiya Ibragimovaning hikoyasi hali yakunlanmagan spektaklga oʻxshaydi. Bu spektaklda rollar koʻpayib boradi, ammo oldingi rollar ham aktrisa bilan birga qoladi. Uning oʻzi aytganidek, eshikni aynan oʻsha qiziqishlar ochadi.

Yetakchi Iqtibosi

Iqtibos posteri 16:9

Siz ham Ensiklopediyaga qoʻshiling va Yetakchilar qatoridan joy oling!

Oʻzbekistonning eng faol yetakchi yoshlari safidan joy oling, shaxsiy biografiyangiz va yutuqlaringizni jurnalimizda eʼlon qiling! Barcha jurnal sonlarini mutolaa qilish va ensiklopediyada oʻz sahifangizga ega boʻlish uchun hoziroq ariza topshirishingiz mumkin.